Etken Maddeler:

Antrasen türevleri, flavonoitler (özellikle hiperozit), ksantonlar, hiperforin ve adhiperforin, uçucu yağ, oligomerik prosiyanidinler, kateşin tanenler, kafeik asit türevleri [1]. Hafif antidepresan ve sedatif etkinlik bitkide ve preparatlarında sayısız doktor tarafından bildirilmiştir. Çalışmalara göre aktif maddelerin monoamin oksidaz inhibisyonu sayesinde antidepresan etki oluşmaktadır. Diğer güncel çalışmalara göre bitki serotonin gerialımını inhibe etme özelliğiyle antidepresif etki göstermiştir.

Haricen yağlı hypericum preparatları akut ve çürümüş yaraların, miyaljinin ve birinci derece yanıkların tedavisi ve post tedavisinde kullanılır. Yağlı Hypericum preparatları yüksek flavonoit içeriğine bağlı olarak antiinflamatuvar etkinlik gösterir. Anksiyete, depresif duygu durumu, cilt inflamasyonu, darbe morlukları, yaralar ve yanıklar etki görülen kullanım alanlarıdır [1]. Sarı kantaron yağının diyabetik sıçanlarda yara iyileşmesine etkinliği görülmüştür. Sarı kantaron yağı uygulanan grupta düşük malondialdehit seviyeleri ve daha yüksek mekanik kaliteyle, daha az fibrozla diyabetik sıçanlarda doku iyileşmenin daha düzgün ilerlediği görülmüştür [2].

Literatür

  1. PDR for Herbal Medicines (1st ed). ; Montvale, New Jersey; Medical Economics Company; 1998:905-908.
  2. Talas, M. F. (2016). Effects of Hypericum perforatum on an Experimentally Induced Diabetic Wound in a Rat Model. Wounds, E10-17.

Kedi otu, yaklaşık 2 m boyunda ana kökü kısa, kahverengi ve silindir biçimde olan, içi beyaz dışı sarıya yakın esmer yan köklere sahip çok yıllık bir bitkidir. Antik çağlardan bu yana başta sinir bozuklukları olmak üzere pek çok rahatsızlığın tedavisinde kullanılmaktadır.

​Faydaları

Antik çağlardan bu yana geceleri yaşanan uykusuzluk problemleri için kullanılmaktadır.

Sinirsel sebeplerle oluşan huzursuzluk, mide bağırsak ağrıları, kalp rahatsızlıklarında kullanılır.

Spazm çözücü özelliğinden dolayı vücudumuzda oluşan krampları ve regl döneminde ortaya çıkan sancıları yok eder.

Gerginlik tipi baş ağrılarına ve migrene iyi gelir.

Başka ilaçlarla etkileşime girebileceğinden doktorunuza danışmadan kullanmayınız.

Nane familyasından olan melisanın latince adı ‘Melissa Officinalis’ dir. Melisa, Yunanca ‘arı’ kelimesinden türemiştir. Anavatanı Güney Afrika ve Akdeniz havzası olan melisa, ülkemizde yabani olarak hemen hemen her bölgede yetişir. Melisa dört mevsim yemyeşil olmasıyla bilinir, limon kokulu, çok yıllık otsu bir bitkidir.

Güzel bir kokuya sahip olan melisa, insana dinginlik, hafiflik ve rahatlama hissi verir. Melisa, minik beyaz çiçeklerini yaz aylarının sonuna doğru açar. Halk arasında bal bitkisi, mavi balsam, nane balsamı, acem otu, tatlı balsam, oğul otu ve  limon otu olarak da bilinir. Melisa, eski çağlardaki insanlar tarafından tütsü olarak kullanılmıştır. Tütsünün limonsu kokusunun insanı kötülüklerden, kem gözlerden uzak tuttuğuna inanmışlardır.

Şifalı olmasıyla da bilinen melisanın faydalarını şöyle sıralayabiliriz;

Stresi ve kaygıyı azaltır.

Uyku düzenine yardımcı olur.

Beynin fonksiyonlarını artırarak hafızayı güçlendirir.

Uçuk tedavisinde kullanılır.

Çay halinde tüketildiğinde sindirimi kolaylaştırır.

Adet öncesi sendromunu (PMS) ve adet kramplarını hafifletir.

Ballıbabagiller familyasından olan mercanköşkün Latince adı “Origanum Majorona”dır. Ülkemizde de çeşitli türleri olan mercanköşk; Akdeniz, Ege, Trakya, Marmara bölgelerinde yabani olarak yetişir. Akdeniz havzası bitkisidir. Kurak yerlerde, kayalık bölgelerde sıkça rastlanan, çalı görünümlü, hoş kokulu, çok yıllık bir bitkidir.

Halk arasında Keklikotu, Güveyotu ya da Mercan Köşkü isimleriyle de bilinir. Mercanköşkünün yeşil yaprakları, Haziran ve Ekim ayları arasında beyaz ya da pembe çiçeklerle dolar. Farsça’dan Türkçe’ye geçen “Mercanköşk”; “dağın keyfi”, “dağın neşesi” gibi anlamlara gelir. Kekiğe yakın bir tatta oluşuyla Romalılar döneminden beri özellilikle Orta Avrupa’da ün salmıştır.

En çok bilinen yararı sindirim sistemi üzerine olan mercanköşkün faydaları şöyle sıralanabilir;

  • İştahı düzenler.
  • İshal ve kabızlığa iyileştirici etkisi bulunmaktadır.
  • Anksiyete ve stresi azaltmaya yardımcı olur.
  • Cinsel artırılmasını sağlar.
  • Adet düzenleyici etkisi vardır.

Latince adı “Pimpinella Anisum” olan Anason, maydanozgillerdendir. Ortaçağdan günümüze kadar hastalıkların tedavisinde kullanılmıştır. Anavatanı Doğu Akdeniz’dir. Ülkemizde; Ege, Marmara ve Güney Anadolu’da yetişmektedir. Hasatı Temmuz ve Ağustos aylarında yapılır. Anasonun çiçekleri beyazdır ve yakıcı, aromatik bir tadı ve kokusu vardır.

Yatıştırıcı özelliğiyle bilinen anasonun birçok faydası bulunmaktadır;

  • İştah açıcıdır, yemeklere karşı duyulan tiksintiyi giderir.
  • Vücutta meydana gelecek enfeksiyonlara karşı direnci arttırır.
  • Gaz söktürücüdür.
  • Astım, nefes darlığı ve bronşitte görülen şikâyetleri giderir, öksürüğü keser.
  • Kalp basıncını destekler.
  • Sinirleri yatıştırır, strese iyi gelir.

Alıç bitkisinin latince ismi “Crataegus Monogyna”dır. Gülgiller familyasından olan Alıç, ormanlık alanlarda, dereye bakan dik yamaçlarda ya da çalılıklarda yetişen dikenli bir ağaçtır. Ülkemizde ve Avrupa’da oldukça yaygın bir bitki türüdür. Sadece Türkiye’ye özgü 20 türü vardır.

Halk arasında Ekşi Muşmula, Beyazdiken, Geviş, Yemişen, Edran olarak da bilinir.

Eski kültürler ve halklar tarafından hem meyvesi hem de yaprakları sıkça tüketilmiştir.  Alıç çayı, Almanya, Avusturya ve Avrupa kıtasında geleneksel olarak kullanılan bitkisel çaylar arasında yer alıyor.

Alıç’ın meyveleri sonbaharda olgunlaşır. Ekşimsi hoş bir tadı vardır.

Alıç Yaprağının Faydaları

  • Alıç, güçlü antioksidan özelliği sayesinde kalp ve damar sağlığını korumada oldukça aktif görev alır.
  • Kalp destekleyici ve kalp-damar sistemi fonksiyonlarını normalize etmek için kullanılmaktadır.
  • Antioksidan özelliğiyle idrar yolları ile ilgili rahatsızlıkların önüne geçer.
  • Hafıza güçlendirici özelliği vardır.
  • Hormon seviyesini düzenleme etkisi ile alıç, duygu bozukluklarının önüne geçmektedir.

Diğer isimleri: Hindkestanesi, Marronnier d’lnde, Aesculus hippocastanum

Atkestanegiller familyasından; yaklaşık 15-30 metre yüksekliğine sahip süs bitkisi olarak yetiştirilen iri bir gölge ağacıdır. Baş parmak şeklinde iri yaprakları vardır. Çiçek çamaya Nisan-Temmuz aylarında başlar. Kestaneye benzeyen meyveleri sonbahar aylarında toplanır.

Etken Maddeler

Seskiterpen laktonlar, triterpen ve saponinler, flavonoitler, müsilaj, inülin [1].

Kolagog (safra artırıcı), diüretik (idrar söktürücü) ve iştah açıcıdır. Dispeptik (sindirim) şikayetler, karaciğer ve safra şikayetleri, idrar yolları enfeksiyonu kullanım alanlarıdır. [1].

Yapılan çalışmalara göre Taraxacum bileşenleri diüretik, koleretik, antiinflamatuvar, antioksidan, antikarsinojenik, analjezik, antihiperglisemik, antikoagülant ve prebiyotik ertkilere sahiptir [2].

Literatür

  1. PDR for Herbal Medicines (1st ed). ; Montvale, New Jersey; Medical Economics Company; 1998:1174-1175.
  2. Schütz K, C. R. (2006). Taraxacum–a review on its phytochemical and pharmacological profile. J Ethnopharmacol. , 313-23.

Etken Maddeler

Uçucu yağ, flavonoitler, acı maddeler, saponinler, tanenler, steroller, alkaloitler, sabit yağ [1]. İdrar yolları rahatsızlıklarında kullanılır. Çin tıbbında karaciğer bozuklukları tedavisinde kullanılır [1].

Etkileri

Etken maddeleri saponin, uçucu yağ ve tanendir. Mısır kardiyak kasları stimüle eder, kan basıncını artırır, diüretik olarak işlev görür [1].

Literatür

  1. PDR for Herbal Medicines (1st ed). ; Montvale, New Jersey; Medical Economics Company; 1998: 1229-1231.

Latincesi “Leonurus cardiaca” olan Aslankuyruğu, ülkemizde aslanotu olarak da bilinir. Aslen Avrupa ve İskandinvya’ya özgü olan aslan kuyruğu, sonradan Rusya, Asya ve kuzey Amerika’da da yetişmeye başlamıştır. İçerisinde bol miktarda barınan tanen, glikozit, eter, leonurin alkaloidler, yağ asitleri, meyve astileri, sepi maddeler, saponin, acı madde, leonurinin ve vitamin sayesinde bir çok hastalığa iyi geldiği bilinmektedir. Pek çok hastalığın önlenmesinde ve tadavisinde etkilidir. Aslan otunun diğer faydalarını sıralayacak olursak;

  • Nevroz nedeniyle meydana gelen kardiyak semptomların hafifletilmesini sağlar.
  • Doğal afrodizyak özelliğine sahiptir.
  • Ağız içi yaraları iyileştirir.
  • Guatr hastalıklarını önler.
  • Uykusuzluk problemlerini ortadan kaldırır.
  • Hipertiroidizmin tedavisinde kullanılır.
  • İçerisinde bulunan ursolik asit sayesinde virüsleri öldürücü ve tümör gelişimini durdurucu özelliği vardır.
  • Göğüs enfeksiyonlarını temizler.
  • İdrar ve ter sökücüdür.
  • Dalak hastalıklarını engeller.
  • Astım hastalıklarına iyi gelir.
  • Solunum yollarını rahatlatır.
  • Hazımsızlık ve gaz oluşumlarını engeller.

Etken Maddeler

Uçucu yağ; ana bileşenler sineol, alfa pinen, kamfor, diterpenler, kafeik asit türevleri; ana bileşen rosmarinik asit, flavonoitler, triterpenler; oleanolik asit, ursolik asit [1].

Ana aktif madde uçucu yağdır. Hayvan testlerinde spazmolitik etkiler ve koroner kan akışında artış görülmüştür. Biberiye yağı dolaşımı haricen kullanımda da artırır. İştah kaybı, kan basıncı problemleri, karaciğer ve safra şikayetleri, romatizma kullanım alanlarıdır [1].

Haricen balneoterapi, hipotonik dolaşım bozuklukları, romatizma durumlarında destekleyicidir. Halk tababetinde bitkinin lapası yara iyileştirici olarak ve ekzemada kullanılır [1].

Yapılan çalışmalarda biberiyenin antioksidan, antiinflamatuvar, analjezik etkileri görülmüştür. Farmakolojik aktif bileşenler karnosik asit, karnosol, rosmarinik asit ve uçucu yağdır. Kanser, enfeksiyon hastalıkları, depresyon, Alzheimer’s and Parkinson’s hastalıklarını önleme ve tedavi üzerine 80 klinik çalışma yapılmıştır [2].

Literatür

PDR for Herbal Medicines (1st ed). ; Montvale, New Jersey; Medical Economics Company; 1998:1101-1103.

Andrade JM, F. C. (2018). Rosmarinus officinalis L.: an update review of its phytochemistry and biological activity. Future Sci OA.,

Şahtere (Fumaria Officinalis)

Şahterenin latincesi “Fumaria officinalis” dir. Halk arasında Şahdere otu, Tilki kişnişi, Tütün otu olarak da bilinir. Ülkemizde hemen her bölgede yetişir. Şahtere otunun içeriğinde alkoloidler ve potasyum tuzları, tanenler ve fumarik asit bulunmaktadır.

Şahterenin Faydaları

Mide ve karaciğer rahatsızlıklarına etkilidir.

Egzama ve sedef gibi cilt hastalıklarının tedavisinde kullanılmaktadır.

Ağız içi yaraları ve diş ağrılarını dindirmede etkilidir.

Hemoroid ( basur ) tedavisinde kullanılır.

Damar sertliğinin tedavisinde kullanılır.